ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)
z dnia 19 grudnia 2002 r.
w sprawie wymagań sanitarnych dotyczących środków
transportu żywności, substancji pomagających w przetwarzaniu,
dozwolonych substancji dodatkowych i innych składników żywności
(Dz. U. z 2003 r. Nr 21, poz. 179)
Na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach
zdrowotnych żywności i żywienia (Dz. U. Nr
63, poz. 634 i Nr
128, poz. 1408 oraz z 2002 r. Nr
135, poz. 1145 i Nr
166, poz. 1362) zarządza się, co następuje:
§ 1. 1. Żywność, substancje pomagające w przetwarzaniu,
dozwolone substancje dodatkowe i inne składniki żywności, zwane dalej
"artykułami", są przewożone specjalistycznymi środkami
transportu, posiadającymi konstrukcję i wyposażenie odpowiednie do
rodzaju przewożonych artykułów.
2. Artykuły mogą być przewożone również środkami transportu
przystosowanymi do przewozu żywności, jeżeli zostały wykonane zmiany
konstrukcyjne oraz zainstalowano wyposażenie zapewniające ochronę
przed zanieczyszczeniem i zachowanie odpowiedniej jakości zdrowotnej
artykułów.
§ 2. 1. Środki transportu muszą być utrzymywane w dobrym stanie
technicznym, zabezpieczającym przed zanieczyszczeniem i umożliwiającym
zachowanie właściwej jakości zdrowotnej artykułów, posiadać
powierzchnię ładunkową dostosowaną do rodzaju przewożonych artykułów
i konstrukcję umożliwiającą łatwe utrzymanie czystości i porządku,
a także dezynfekcję - w przypadkach, gdy jest to niezbędne.
2. Specjalistyczne środki transportu, o których mowa w § 1, muszą
być odpowiednio oznakowane poprzez umieszczenie w sposób trwały na
zewnętrznej powierzchni środka transportu napisu wskazującego
przeznaczenie tego środka transportu, z uwzględnieniem wymagań
przepisów o ruchu drogowym.
§ 3. 1. Artykuły muszą być tak rozmieszczone i zabezpieczone w środkach
transportu, aby nie nastąpiło ich zanieczyszczenie.
2. Zbiorniki lub pojemniki służące do przewozu artykułów,
stanowiące wyposażenie środków transportu, mogą być używane do
przewozu innych niż żywność towarów, pod warunkiem że nie nastąpi
zanieczyszczenie artykułów i przestrzegane będą wymagania, o których
mowa w § 6 ust. 3.
§ 4. 1. Urządzenia środków transportu przeznaczone do przewozu
artykułów w dużych ilościach luzem oraz zbiorniki, cysterny lub
pojemniki przeznaczone do przewozu artykułów w postaci płynnej,
granulatu lub proszku mogą być używane wyłącznie do tego celu i
wykonane z materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością określonych
w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o materiałach i wyrobach
przeznaczonych do kontaktu z żywnością (Dz. U. Nr
128, poz. 1408).
2. Zbiorniki, cysterny lub pojemniki, o których mowa w ust. 1,
wymagają oznakowania w sposób określony w § 2 ust. 2.
§ 5. 1. Artykuły bez opakowań jednostkowych oraz takie, których
opakowania bezpośrednie nie zapewniają właściwego zabezpieczenia
przed zanieczyszczeniem lub pogorszeniem jakości zdrowotnej, są przewożone
w szczelnych opakowaniach zbiorczych lub odpowiednich pojemnikach
transportowych.
2. W otwartych środkach transportu mogą być przewożone wyłącznie
artykuły w opakowaniach hermetycznych lub wodoszczelnych oraz takie, które
nie wymagają w czasie przechowywania i transportu zachowania szczególnych
warunków w zakresie temperatury, pod warunkiem właściwego
zabezpieczenia tych artykułów przed zanieczyszczeniami i oddziaływaniem
czynników atmosferycznych.
§ 6. 1. W przypadku przewozu tym samym środkiem transportu równocześnie
artykułów i innych towarów albo różnych rodzajów żywności,
towary te i artykuły muszą być oddzielone w taki sposób, aby nie było
możliwe ich wzajemne zanieczyszczenie i oddziaływanie.
2. Środki spożywcze o niewłaściwej jakości zdrowotnej nie mogą
być przewożone razem z artykułami spełniającymi wymagania w
zakresie jakości zdrowotnej, aby nie nastąpiło ich zanieczyszczenie.
3. Jeżeli środek transportu, zbiorniki lub pojemniki, o których
mowa w § 3 ust. 2, są używane również do przewozu innych niż żywność
towarów albo do przewozu różnych rodzajów artykułów, konieczne
jest pomiędzy przewozami czyszczenie lub dezynfekcja środka
transportu, zbiornika lub pojemnika - w celu wyeliminowania ryzyka
zanieczyszczenia żywności.
§ 7. 1. Przygotowanie artykułów do przewozu, ich załadunek,
transport i wyładunek odbywają się w takich warunkach i w takim
czasie, aby nie nastąpiło pogorszenie jakości zdrowotnej tych artykułów,
a w szczególności ich zanieczyszczenie.
2. Aparatura, sprzęt, materiały i inne przedmioty używane podczas
wykonywania czynności związanych z załadunkiem, przeładunkiem i wyładunkiem
artykułów nie mogą powodować pogorszenia ich jakości zdrowotnej, a
także zanieczyszczenia.
§ 8. 1. Środki spożywcze łatwo psujące się, które dla
zachowania właściwej jakości zdrowotnej należy przechowywać w
odpowiedniej temperaturze, są przewożone wyłącznie środkami
transportu odpowiednio przystosowanymi, zapewniającymi zachowanie tej
temperatury.
2. Temperaturę właściwą do przechowywania i przewozu danego
rodzaju artykułu określa jego producent.
3. W przypadku gdy artykuł nie wymaga przechowywania w temperaturze
poniżej 0°C, jego przewóz może odbywać się środkami transportu
odpowiednio przystosowanymi, przy czym jeżeli temperatura otoczenia
przekracza 10°C, czas przewozu w środku transportu nie może
przekraczać jednej godziny.
4. Urządzenia służące do zapewnienia odpowiedniej temperatury,
stanowiące wyposażenie środka transportu, muszą spełniać wymagania
przewidziane dla tego rodzaju urządzeń i muszą być sprawne.
5. Podczas przewozu artykułów wymagających obniżonej temperatury
prowadzi się stały monitoring temperatury.
6. Za utrzymanie wewnątrz środka transportu temperatury właściwej
dla danego artykułu odpowiada osoba sprawująca nadzór nad przewozem
tych artykułów.
§ 9. Przed załadunkiem artykułów środek transportu wymaga
odpowiedniego przygotowania, a w szczególności:
1) usunięcia resztek poprzednich ładunków;
2) naprawienia ewentualnych uszkodzeń powierzchni ładunkowej;
3) doprowadzenia do stanu należytej czystości przy użyciu właściwych
środków myjących i dezynfekujących, przeznaczonych do kontaktu z
żywnością, a w razie potrzeby - dokonania dezynsekcji;
4) sprawdzenia prawidłowości funkcjonowania wyposażenia niezbędnego
do zachowania odpowiedniej jakości zdrowotnej przewożonych artykułów;
5) sprawdzenia temperatury komory ładunkowej środka transportu
i w razie potrzeby doprowadzenia jej do wartości właściwej do
transportu danego artykułu.
§ 10. 1. Za prawidłowe wykonanie czynności określonych w § 6
ust. 3 i § 9 odpowiada osoba sprawująca nadzór nad przewozem artykułów.
Osoba ta każdorazowo odnotowuje wykonanie tych czynności w
dokumentacji kontroli sanitarnej środka transportu.
2. Osoba sprawująca nadzór nad przewozem artykułów obowiązana
jest posiadać dokumentację, o której mowa w ust. 1, w czasie
transportu artykułów.
§ 11. 1. Opakowania służące do przewożenia artykułów w środkach
przewozu muszą być wykonane z materiałów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością i spełniać wymagania określone w ustawie, o której
mowa w § 4 ust. 1.
2. Opakowania transportowe stykające się bezpośrednio z artykułami
muszą odpowiadać wymaganiom, o których mowa w ust. 1, i muszą być
stosowane wyłącznie do określonego rodzaju artykułów.
3. Opakowania, o których mowa w ust. 1 i 2, należy utrzymywać i
przechowywać w sposób gwarantujący ich właściwy stan higieniczny.
§ 12. Transport artykułów pochodzenia zwierzęcego oraz ryb świeżych
i innych zwierząt wodnych, a także skorupiaków i mięczaków regulują
przepisy wydane na podstawie art. 32 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i
mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 1999 r. Nr
66, poz. 752, z 2001 r. Nr
29, poz. 320, Nr
123, poz. 1350 i Nr
129, poz. 1438 oraz z 2002 r. Nr
112, poz. 976).
§ 13. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
2)
Minister Zdrowia: M. Łapiński
1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej -
zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania
Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr
93, poz. 833).
2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem
Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 maja 1996 r. w sprawie
ogólnych wymagań sanitarnych przy przewozie środków spożywczych,
używek i substancji dodatkowych dozwolonych (Dz. U. Nr
64, poz. 313), które utraciło moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na
podstawie art. 59 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach
zdrowotnych żywności i żywienia (Dz. U. Nr
63, poz. 634 i Nr
128, poz. 1408 oraz z 2002 r. Nr
135, poz. 1145 i Nr
166, poz. 1362).
